J. Chmielewska “Byczki w pomidorach” – recenzja doskonale subiektywna.

Gdy zaczynałam pisać tę recenzję przez chwilę zastanawiałam się nad jakimś bardziej porywającym tytułem, np. “Czy byczki są bycze” albo “Chmielewska nie strzeliła byka”, miałam zamiar nawet pytać znajomych o ich opinie. Po namyśle uznałam, że byłoby to popadanie w pewien schemat, który nie tak dawno wytykałam osobie, która włada piórem daleko lepiej niż ja. Zatem  bez dalszej zwłoki i (zewłoka) przystąpmy do rzeczy.

Przede wszystkim przyznam, że nawet przyjemnie się zaskoczyłam, bo po doświadczeniu z “Porwaniem” troszkę obchodziłam tę  książkę. Chciałam kupić i nie chciałam…  Gdy już dostałam to głupio mi było rzucić  ją w kąt. Zaczęłam czytać i doczytałam do końca za jednym zamachem, co samo w sobie może stanowić już pewną rekomendację. Fakt, czytało się trochę ciężko. Początek  był strasznie chaotyczny, miałam wrażenie jakby Chmielewska na siłę próbowała upchnąć na skrawku przestrzeni ile tylko się da śmiesznych powiedzeń i skrótów myślowych. Upchnąć się udało, śmieszne niestety nie były. Potem miałam drobne kłopoty z umiejscowieniem czasowym wydarzeń, zdawało mi się, że powinny się rozgrywać po “Workach” , a  tu autorka zrobiła skok w przeszłość i wszystko dzieje się 4-5 lat po “Wszystkim czerwonym”. Chwilkę, zanim się wciągnęłam, zajęło mi zastanowienie się czy postaci są właściwie “uplasowane” względem innych książek Chmielewskiej (tak, wiem, zboczenie). Szczęśliwie uczucie tego całego chaosu i roztargnienia minęło, gdy w końcu zaczęła się zawiązywać na akcja, ale muszę przyznać, że mimo wszystko książka pozostawiła po sobie lekki niedosyt.

Generalnie akcja zawiązała się poprawnie, było kilka ciekawych zwrotów, punkt kulminacyjny, rozwiązanie, ale …  Zagadka była troszkę zbyt łatwa. Nawet nie troszkę. Można to oczywiście zrzucić na karb tego, że wychowałam się na kryminałach, ale mimo wszystko. Po drugie – naprawdę żałuję, że postać pana Wacława nie do końca została wykorzystana. To jego skąpstwo na przykład, które tak pięknie przydawało blasku Bogusi z “Depozytu” albo wszechwiedza, którą mógłby konkurować z Bobusiem. Jego świństewka też mogłyby być oryginalniejsze – trochę za bardzo wzorowane na Poręczu.  PRL dawał pod tym względem takie pole do popisu, że można mu było przypisać inny modus operandi i inne głupoty. Piękne byłoby, np. zmarnowanie cennego dokumentu, bo potrzebował papieru, ewentualnie powiedzmy szef resortu nie mógł pojechać na ważne spotkanie, bo ukradł przydziałową benzynę. Dlaczego nikt go nie przyłapał jak chyłkiem zjadał bułkę dla łabędzi, kradł Alicji papier toaletowy, podbierał Joannie papierosy albo przymierzał w atelier stare spodnie Thorkilda? Albo czemu nie próbował wyłudzić od niej różnych prezentów na zasadzie, że wszystko się przyda i nie został obdarowany fisharmonią? Tak nie wykorzystać potencjału, oj pani Joanno.

Świetnie za to przydał się w akcji Marianek i wkurzał mnie znacznie mniej niż w “Workach”. Niezłą kreację miał Stefan. Olaf troszkę za bardzo powielał stereotyp cudzoziemca, który próbuje mówić po polsku i robi gafy, ale nie rzucało się to przesadnie w oczy. Elżbieta trochę za bardzo wyszła z roli, która we “Wszystkim czerwonym”  na zmianę sprawiała, że czułam podziw pomieszany ze zgrozą, była za mało leniwa, za mało obojętna, zupełnie nie ta sama. Wszelkie niedostatki rekompensowała z nawiązką Marzena.

W sumie wyszło pół na pół jeden zając jeden wół . W porównaniu do “Porwania” znacznie mniej jest rzeczy, do których można by się przyczepić, mniej nieścisłości i urągania rachunkowi prawdopodobieństwa.  Z drugiej strony brakuje mi – nadal – pomysłu na książkę. Tutaj Chmielewska sięgnęła po sprawdzony schemat – Joanna + Alicja = sukces. Żałuję, że “Byczki” nie są czymś w rodzaju “Harpii”, “Nieboszczyka męża”, niech będzie, że “Mnie zabić”.  Przecież Julia i Wacław sami w sobie stanowili już niezłą podstawę, z której naprawdę można było wyciągnąć więcej niż jednak pójście po bardzo cienkiej linii oporu i wysłanie ich do Danii. Osobiście i subiektywnie puszczam zatem uroczyście w świat i po znajomych opinię, że warto, ale nie bez zastrzeżeń.

Mam niedosyt i koniec! No, i nie muszę chyba dodawać, że jestem potwornie głodna. Dobrze, że szybko czytam, bo po każdej książce Joaśki miałabym gwarantowany nie dodatkowy kilogram, ale ze dwa.